چند روز پيش هم در تلويزيون يکي از خانم‌هاي تجمع کننده در برابر مجلس مي‌گفت بد‌حجاب‌ها هويت ندارند.

من هم معتقدم که حجاب و کلاً پوشش به هويت انسان مربوط است ولي قائل نيستم که بد حجاب‌ها هويت ندارند و يا هويت ديني ندارند.

دليل اين مدعا هم اين است که حجاب با آن‌که جزو ضروريات دين است ولي در جامعه ما بيش از آن‌که رنگ ديني داشته باشد رنگ سنت به خود گرفته است. سنت مجموعه‌اي از ثابتات است که از گذشتگان ما به ما رسيده است. انسان امروزي دليلي براي متابعت از ميراث گذشته نمي‌بيند. من هم البته به او حق مي‌دهم. صرف اين که چيزي از نياکان ما رسيده آن را با ارزش نمي‌کند. روزگار مدرن روزگار سرکشي از سنت است. و هر چه که خود را به سنت آويزان کند محکوم به فنا است.

من اصولا برا ي حجابي که از پايگاه دين انتخاب نشده باشد ارزشي قائل نيستم. هرعمل ديني وقتي ارزش دارد که به دليل دين‌داري انتخاب شده باشد. به نظر من حجاب بسياري از مردم روستا نشين و يا عشاير هيچ ربطي به دين ندارد و به يک معنا بد حجاب واقعي همان‌ها هستند البته من نه حجاب آن‌ها را دين‌داري مي دانم و نه بد حجابي‌شان را بي ديني. هر دو اين رفتارها ناشي از هويت خاص سنتي آن‌هاست.

بماند، بعد از انقلاب حجاب، علاوه بر رنگ سنت، آهنگ حکومت را هم به خود گرفته است. و باز هم روشن است که وقتي خارج از مرز حکومت قرار  گرفتيم ديگر نيازي به اطاعت از آن نداريم ويا اگر خود حاکميت کاري به کار ما نداشت، ما هم دليلي نخواهيم داشت که به اوامر حکومت گردن بنهيم.

گمان مي‌کنم راه چاره از بين سخنانم پيداست. اگر مي‌خواهيم دختران و زنان ما با حجاب شوند:

اول بايد حجاب را امري ديني و نه سنتي معرفي کنيم و اين مطلب مورد پذيرش مردم قرار گيرد و اين البته وظيفه من و امثال من است و البته هر دين‌دار وظيفه شناس ديگر.

دوم هم دست برداشتن حکومت از سر حجاب است.

نکته: من از ديدگاه ارزش‌هاي فردي به مسأله نگاه مي‌کنم و گمان من بر اين است هدف انقلاب اسلامي و اصولا هدف دين اين است که انسان ها دين‌دار باشند و به انتخاب خود به آموزه‌هاي ديني گردن بنهند. من گمان نمي‌کنم از ترس حکومت و يا پدر و مادر و يا فشار هنجارهاي جامعه حجاب داشتن هدف دين و هدف انقلاب اسلامي باشد. البته  فايده حجاب غير ديني امنيت رواني بيشتر جامعه است ولي شايد امروز تلاش براي افزايش اين امنيت رواني از جهت ديگر ناامني رواني ايجاد کند. من در اين مورد چندان چيزي نمي‌دانم.